Nếu lá phiếu là bản giao ước của Nhân dân với tương lai, thì chương trình hành động chính là lời cam kết công khai của người ứng cử trước cử tri. Từ những cuộc tiếp xúc dân chủ, thẳng thắn, cử tri không chỉ lắng nghe mà còn cân nhắc, đối chiếu, “đo” năng lực và trách nhiệm của từng ứng cử viên. Bởi sau ngày bầu cử, chính họ sẽ là những người thay mặt Nhân dân quyết định những vấn đề hệ trọng của địa phương và đất nước.

Những ngày vận động bầu cử tại Nghệ An cho thấy một không khí dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm hơn. Ở các hội nghị tiếp xúc cử tri, người dân không chỉ lắng nghe chương trình hành động, mà chủ động đặt câu hỏi, yêu cầu làm rõ những vấn đề cụ thể, thiết thân với đời sống.

Quang cảnh hội nghị tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử tại phường Vinh Phú. Ảnh: Mai Hoa

Điều cử tri chờ đợi không phải là những bản lý lịch dày hay quá trình công tác ấn tượng, mà là cam kết rõ ràng: Nếu trúng cử sẽ làm gì? Làm trong khuôn khổ thẩm quyền nào? Giải pháp ra sao? Bao giờ có chuyển biến? Những câu hỏi ấy cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức chính trị và ý thức làm chủ của người dân.

Cử tri Phan Văn Trường, xóm Tân Hưng, xã Hưng Nguyên, chia sẻ rằng điều ông quan tâm nhất là tính khả thi của chương trình hành động. Theo ông, đại biểu không trực tiếp điều hành bộ máy hành chính, vì vậy không thể hứa những điều vượt quá thẩm quyền. “Cử tri không cần lời hoa mỹ. Điều cần là sự cụ thể và trách nhiệm”, ông nói thẳng.

Đông đảo cử tri tham dự tại điểm cầu chính xã Quỳnh Lưu. Ảnh: Thanh ToànCử tri xã Trung Lộc bày tỏ sự tín nhiệm của mình đối với người ứng cử vào cơ quan dân cử các cấp.Cử tri nêu ý kiến, kiến nghị tại Hội nghị tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử. Ảnh: M.HCử tri Dư Văn Chương, xóm 8, xã Hưng Nguyên Nam phát biểu kiến nghị với các ứng cử viên. Ảnh: T.L

Nhận xét ấy đặt ra một yêu cầu cốt lõi: Chương trình hành động phải xuất phát từ sự hiểu đúng vai trò của đại biểu. Đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND có quyền quyết định chính sách và giám sát việc thực thi pháp luật, nhưng không thay thế cơ quan hành chính. Vì thế, cam kết chính trị phải gắn với quyền hạn pháp lý và khả năng tác động thực tế, tránh rơi vào tình trạng “hứa thay” cho cơ quan khác.

Thực tế tại Nghệ An cho thấy, công tác tổ chức vận động bầu cử được chuẩn bị bài bản, nghiêm túc. Ngày 27/2/2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh ban hành Kế hoạch số 36 về tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri vận động bầu cử đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND tỉnh khóa XIX, nhiệm kỳ 2026-2031. Theo đó, mỗi đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội tổ chức ít nhất 12 cuộc tiếp xúc; mỗi đơn vị bầu cử HĐND tỉnh tổ chức ít nhất 7 cuộc. Hình thức được triển khai linh hoạt: Trực tiếp; trực tiếp kết hợp trực tuyến; thông qua phương tiện thông tin đại chúng; kết hợp nhiều cấp đối với người ứng cử đồng thời ở nhiều cấp, tạo thuận lợi tối đa cho cử tri tham gia.

Hội nghị tiếp xúc cử tri giữa người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Ảnh: Phạm Bằng

Tại các hội nghị, người ứng cử trình bày chương trình hành động nếu được tín nhiệm. Cử tri thẳng thắn nêu ý kiến, gửi gắm tâm tư; ứng cử viên trao đổi dân chủ, cởi mở, thể hiện tinh thần trách nhiệm trước Nhân dân. Không khí đối thoại ấy chính là phép thử đầu tiên đối với bản lĩnh và sự chuẩn bị của mỗi ứng cử viên.

Bà Lê Thị Hoài Chung - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Y tế cho biết, khi xây dựng chương trình hành động đã lựa chọn cách tiếp cận bám sát chuyên môn và địa bàn ứng cử. Theo bà, nếu được cử tri tín nhiệm, sẽ tập trung củng cố y tế cơ sở, nhất là vùng khó khăn; đẩy mạnh phòng bệnh chủ động; quan tâm nhiều hơn đến phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi và các nhóm yếu thế. Đồng thời, bà xác định phải duy trì mối liên hệ thường xuyên với cử tri, theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị.

Giám đốc Sở Y tế Lê Thị Hoài Chung trò chuyện với người dân trong quá trình đi tiếp xúc cử tri. Ảnh: M.H

Ở vùng cao Tri Lễ, ông Xồng Bá Thái, Trưởng bản Huồi Mới, chia sẻ rằng các hội nghị tiếp xúc cử tri năm nay tạo điều kiện để bà con mạnh dạn bày tỏ tâm tư. “Các ứng cử viên lắng nghe, ghi chép và trao đổi rất cụ thể, khiến chúng tôi thấy gần gũi, tin tưởng hơn. Chúng tôi hy vọng những lời hứa hôm nay sẽ trở thành việc làm thiết thực trong nhiệm kỳ tới”, ông nói.

Những cuộc tiếp xúc như vậy cho thấy: Chương trình hành động không chỉ là một văn bản trình bày, mà là lời cam kết công khai trước cử tri. Nhưng lời cam kết chỉ có giá trị khi được bảo chứng bằng năng lực thực thi và sự theo đuổi đến cùng.

Chuẩn bị nội dung Hội nghị tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử tại xã Đông Hiếu.

Lựa chọn đại biểu không đơn thuần là hoàn thành cơ cấu số lượng, mà là quyết định chất lượng của cơ quan quyền lực Nhà nước trong nhiệm kỳ mới. Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc tập trung lãnh đạo thật tốt công tác nhân sự - khâu then chốt của bầu cử, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An xác định rõ yêu cầu: Công tác nhân sự phải công khai, minh bạch, dân chủ; gắn với quy hoạch cán bộ, kết quả Đại hội Đảng các cấp và yêu cầu tinh gọn bộ máy.

Cử tri xã Hưng Nguyên tìm hiểu tiểu sử các ứng cử viên. Ảnh: Mai Hoa

Tinh thần “trọng chất lượng, không hạ chuẩn vì cơ cấu” được đặt lên hàng đầu. Đồng chí Nguyễn Văn Đức - Phó Chủ tịch HĐND phường Tân Mai cho rằng trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp với địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, yêu cầu đối với đại biểu càng cao. Cơ cấu là cần thiết, nhưng không thể vì cơ cấu mà hạ thấp tiêu chuẩn. Chỉ khi lựa chọn những người đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, HĐND mới thực sự phát huy vai trò trong quản trị địa phương.

Sau hội nghị hiệp thương lần thứ ba, danh sách chính thức người ứng cử tại Nghệ An bảo đảm cả hai yêu cầu: Đúng định hướng cơ cấu và nâng cao chất lượng đại biểu. Trong 28 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, tỷ lệ nữ chiếm 50%, người trẻ 14,3%, người dân tộc thiểu số 17,9%, người ngoài Đảng 10,7%. Về trình độ, 100% có bằng đại học trở lên, trong đó 71,4% trên đại học. Đối với HĐND tỉnh, trong tổng số 140 người ứng cử, 98,6% có trình độ đại học trở lên, 53,6% trên đại học.

Những con số ấy phản ánh xu hướng chuyển từ tư duy “đủ cơ cấu” sang “đủ tiêu chuẩn và tiêu biểu”. Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử tỉnh, khẳng định mục tiêu không chỉ bầu đủ số lượng, mà quan trọng hơn là nâng tầm chất lượng đại biểu, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách để nâng cao tính chuyên nghiệp, hiệu lực hoạt động của cơ quan dân cử.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử tỉnh trao đổi với lãnh đạo xã Hưng Nguyên Nam. Ảnh: Mai Hoa

Sau ngày bầu cử, đại biểu bước vào nghị trường với ba chức năng cơ bản: Quyết định vấn đề quan trọng của đất nước, địa phương; giám sát việc thực thi pháp luật; đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi số, cải cách hành chính, phát triển bền vững và phân cấp mạnh cho địa phương, nội dung nghị sự ngày càng phức tạp, đòi hỏi đại biểu không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn phải có kỹ năng phân tích, phản biện và bản lĩnh chính trị.

Đồng chí Nguyễn Như Khôi - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cho rằng vai trò đại diện không dừng ở việc chuyển tải ý kiến, mà phải giám sát quá trình giải quyết và phản hồi rõ ràng. Đại biểu phải theo đuổi kiến nghị của cử tri đến cùng, không dừng lại ở phát biểu tại hội trường.

Lãnh đạọ HĐND, UBND tỉnh và Sở Xây dựng khảo sát tuyến đường ven biển, đoạn qua tỉnh Nghệ An. Ảnh: Mai HoaĐoàn công tác HĐND tỉnh giám sát về công tác dạy nghề tại Trường Cao đẳng kỹ thuật công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc.Lãnh đạo tỉnh kiểm tra công tác tuyên truyền về bầu cử tại xã Tương Dương. Ảnh: M.H

Đồng chí Trình Văn Nhã - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Đồng nhấn mạnh yêu cầu thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức. Chính sách ngày càng phức tạp, nếu không tự nâng cao năng lực sẽ khó đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, đồng chí Trần Khánh Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Hiếu cho rằng đại biểu phải giữ mối liên hệ mật thiết với cơ sở; không có thực tiễn thì khó có quyết sách đúng.

Từ góc nhìn nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng nhận định: Trong giai đoạn 2026-2031, yêu cầu phát triển đặt ra ở mức độ cao hơn. Đại biểu không chỉ phản ánh ý chí cử tri mà còn phải có khả năng chuyển hóa ý chí đó thành giải pháp khả thi; đồng thời đáp ứng yêu cầu trách nhiệm giải trình ngày càng cao.

Đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh trực tiếp khảo sát, lắng nghe phản ánh của người dân phường Vinh Phú. Ảnh: Mai Hoa

Có thể thấy, chất lượng đại biểu không chỉ quyết định hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử, mà còn tác động trực tiếp đến hiệu lực quản trị, niềm tin của Nhân dân và chất lượng chính sách. Bầu cử vì thế không chỉ là ngày hội, mà là thời điểm sàng lọc, lựa chọn kỹ lưỡng.

Chọn đúng người không phải là khẩu hiệu, mà là một quyết định chính trị có ý nghĩa lâu dài. Mỗi lá phiếu hôm nay không chỉ trao quyền cho một cá nhân, mà định hình chất lượng của cả một nhiệm kỳ. Và chất lượng ấy sẽ được kiểm chứng bằng những quyết sách đúng đắn, những chuyển biến cụ thể trong đời sống Nhân dân, nơi cam kết được biến thành hành động, và niềm tin được củng cố bằng kết quả thực tế.

Các đại biểu Quốc hội trao quà cho các hộ khó khăn và thăm hỏi, tặng quà bà con vùng lũ trên địa bàn Nghệ An. Ảnh tư liệu: P.V

(Còn nữa)