Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Trang văn nghệ

MÙA CAM

 

                                                                                                                    Hoài An

Nhà tôi xưa ở vùng ngoại ô thành phố, giữa một vườn cam bát ngát. Gọi là vườn nhà nên nó chỉ khoảng 3 nghìn mét vuông đất chứ không rộng như những trang trại bây giờ. Kỷ niệm tuổi thơ tôi gắn với vườn cam ấy. Tôi nhớ, cứ vào cuối tháng Giêng âm lịch, sau khi cắt hết số cam chín còn sót lại đã nhăn nheo cuống vỏ sau những đợt gió heo may và sương muối, ông nội tôi nhổ cỏ rồi dùng chiếc cào răng sắt nho nhỏ, xới nhẹ lớp đất mặt, rải lên một lớp phân chuồng đã ủ kỹ nhiều tháng, phủ một lớp vôi lên đất và lá cây đề phòng sâu bệnh rồi cẩn thận rải lớp đất cũ lên trên. Việc xới đất và bón phân cho cam phải làm lúc trời hanh nắng và trước lúc cam trổ hoa. Đấy là hoàn tất công đoạn xới đất và bón phân cho cam. Tháng Hai, tháng Ba hoa cam nở trắng vườn. Thoảng trong không gian tươi mới của mùa xuân, mùi hoa xoan, hoa bưởi và hoa cam thơm dịu ngọt. Chị em tôi xoắn xít bên ông, nhặt những quả cam non bị rụng, cắm một chiếc gai bưởi vào cuống quả, ngồi xoài ra đất chơi trò con quay. Đến tháng 5, tháng 6 âm lịch, ông tôi xách từng xô nước tưới và chặt những cành cây khác khéo léo mắc lên cành cam che cho quả khỏi bị cái nắng miền Trung làm cho rám vỏ. Tháng 7, tháng 8 – mùa mưa bão khắc nghiệt lại lo lắng chặt cây chống bão rồi lại xót xa với những quả cam đã bắt đầu sậm vỏ rụng xuống gốc sau những trận mưa lớn. Và vào tháng 10, tháng 11 âm lịch, xứ Nghệ  vào giữa mùa cam.

 Mùa cam chín, khắp nơi ở xứ này đều thấp thoáng sắc vàng. Thứ màu vàng suộm, ấm áp, thơm mát dịu dàng. Mùi thơm và vị ngọt rất đặc biệt ấy đã đi vào trong thơ và nhạc, mang theo hồn cốt xứ Nghệ quê mình, rằng “Cam Xã Đoài mọng nước/ Giọt vàng như mật ong/ Bổ cam ngoài cửa trước/ Hương bay vào nhà trong” (“Mùa cam” – Phạm Tiến Duật), hay “Khoai lang vàng xứ Nghệ, càng nhai kỹ càng bùi/ Cam Xã Đoài xứ Nghệ, càng chín lại càng thơm” (“Ai vô xứ Nghệ” - Phạm Tuyên). Nghe nói, cam Xã Đoài là giống cam quý, chỉ có vua chúa xưa mới được dùng nên còn gọi là cam “tiến Vua”. Giống cam này xuất xứ từ châu Âu cách đây hàng trăm năm, được trồng ở Xã Đoài – một địa danh thuộc miền Tây huyện Nghi Lộc, cách thành phố Vinh khoảng 10 km. Cam Xã Đoài được trồng đúng địa danh này ít được bán ra chợ vì rất hiếm và dĩ nhiên rất quý. Người ta thường đặt hàng từng quả cam từ lúc còn xanh để làm quà cho bạn bè, người thân phương xa. Bởi thế, trong mỗi trái cam đều chứa đựng tấm lòng thơm thảo và cả cốt cách tâm hồn xứ Nghệ - thủy chung, chân thật, ngọt ngào…. Tôi bỗng nhớ đến kỷ niệm tuổi thơ, những lần cùng ông nội tỷ mẩn lấy sợi rơm vàng buộc từng quả cam trên cây để đánh dấu rồi cẩn thận ghi vào sổ tay cùng với bao dự định. Chờ mùa sương muối, gió heo may qua đi, tôi đã có thể diện chiếc áo hoa, đôi dép nhựa Sông Hàn, chiếc kẹp nơ bằng nhựa màu đỏ ớt xúng xính đi chơi tết. Những quả cam ngon nhất, đẹp nhất được để dành cúng tổ tiên, được dùng đi chúc tết họ hàng. Có đôi khi nó đi một vòng qua mấy nhà rồi về lại nhà mình cùng với biết bao tình yêu thương lan tỏa.

Bây giờ xứ Nghệ có rất nhiều loại cam, cam Xã Đoài, cam Vân Du, cam Sông Con và cam V2 (cam Valenxia).  Mùa thu hoạch các loại cam cũng khác nhau. Cam Xã Đoài, cam Vân Du và cam Sông Con vẫn thu hoạch và các tháng cuối năm. Riêng cam V2 lại chín vào thời điểm từ tháng 2 đến tháng 5 dương lịch. Năm 2007, cam Vinh được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp chứng nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Hiện nay, bên cạnh việc phát triển các vườn cam truyền thống, nhiều hộ dần chuyển đổi sang mô hình trồng theo tiêu chuẩn VietGap. Năm 2017, tôi đã được tham gia Lễ hội cam. Những quả cam ngon nhất, sạch nhất, đẹp nhất được các nhà vườn mang đến hội thi tài. Cam được trồng và chăm sóc theo công nghệ hiện đại nên quả cam to, chín vàng đều, ít hạt và vẫn rất thơm, rất ngọt. Tôi rất có ấn tượng với những quả cam Xã Đoài được trồng ở xã Đồng Thành (huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) – vẫn giữ được hương vị riêng của cam Xã Đoài nhưng năng suất cao hơn và chín đẹp hơn. Những quả cam này được các nhà vườn dán tem có mã vạch để truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý thương hiệu Cam Vinh. Có lẽ nay mai, người Nghệ mình sẽ không còn cảm giác chạnh lòng, tự ái khi cầm quả cam chẳng phải của quê mình mà vẫn mang tên mình, với hương vị tạm gọi là na ná và giá chưa bằng phân nửa. Các nhà quản lý, nhà vườn, nhà kinh doanh  đang quyết tâm làm thương hiệu để cho nàng hoa hậu cam ngày càng rực rỡ, nổi tiếng.

Ông nội tôi đã đi xa, vườn cam cũ của nhà tôi cũng đã thoái giống và lụi dần. Tuổi thọ của cây cam rất ngắn, và để cho hồi đất, cha tôi đã thay cam bằng một vườn cây ăn quả khác.  Mỗi lần ra chợ, nhìn cả sạp cam vàng óng, tôi lại hoang hoải nhớ về vườn cam cũ. Nhớ cái hanh hao của tiết trời đầu đông, khi “Mía ngọt dần lên ngọn/ Gió heo may chớm sang/Trái hồng vừa trắng cát/Vườn cam cũng hoe vàng”. Nhớ những lần cùng ông nội cầm sổ tay ra vườn khi tết gần đến, nhìn ông gạch gạch, trừ trừ, lẩm nhẩm đếm những quả cam bị rụng vì sương giá đầy tiếc nuối, mà thương.

Và, trong nắng đông  vàng, mùa Cam Vinh đã chín.

 

Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn