Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Nghiên cứu, trao đổi

CUỘC CHIẾN THÁNG 2/1979: VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC 40 NĂM TRƯỚC

     Nhâp dịp 40 năm Trung Quốc tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam tháng 2/1979, các chuyên gia Nga đã đưa ra những bình luận về sự kiện này và những bài học cho Việt Nam. Xin giới thiệu bài viết trên trang web của hãng thông tấn Sputnik - Nga.

     Việt Nam và Trung Quốc kiềm chế không để phát sinh xung đột mới

     Ngày 17 tháng 2 năm 1979, không biết là lần thứ bao nhiêu trong suốt lịch sử hai ngàn năm, Trung Quốc lại xua quân xâm chiếm lãnh thổ Việt Nam. Vấp phải sự kháng cự quyết liệt, ngày 5 tháng 3 Bắc Kinh bắt đầu rút quân và đến ngày 18 tháng 3, cuộc chiến chấm dứt.

     Những ngày giữa tháng 2 này khiến chúng ta nhớ lại những sự kiện của 40 năm trước ở biên giới Việt-Trung. Tại sao hôm nay việc nhớ lại những sự kiện của 40 năm trước có ý nghĩa quan trọng như vậy?

     Trả lời câu hỏi này, chuyên gia phân tích chính trị của Nga, Giáo sư Viktor Sumsky Giám đốc Trung tâm ASEAN thuộc MGIMO lưu ý rằng, trong bốn thập kỷ qua, cả Việt Nam và Trung Quốc đều đã có nhiều đổi thay kỳ vĩ, đạt được những thành công ấn tượng trong sự nghiệp hiện đại hóa kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, song hành với tất cả những chuyển biến thì tính chất phức tạp và khúc mắc mâu thuẫn trong quan hệ giữa hai nước vẫn còn.

     Giáo sư Sumsky nhận xét, xung đột trên đất liền giữa hai nước vào năm 1979 đã tái bùng phát vào năm 1988, khi xảy ra đụng độ hải quân [thực chất là tàu hải quân Trung Quốc vô cớ tấn công tàu vận tải không vũ khí của hải quân Việt Nam - NV], chiếm đóng trái phép 6 đảo của Việt Nam ở khu vực quần đảo Trường Sa, đánh dấu sự khởi đầu trong chiến lược bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông.

     Trong bối cảnh hiện nay có những chao đảo với nền tảng bình ổn chính trị quốc tế, điều quan trọng là không để nảy sinh cuộc xung đột mới, gây tác động tiêu cực rất lớn không chỉ với những nước này và khu vực, mà còn đối với số phận của cái mà chúng ta gọi là “chủ nghĩa xã hội hòa bình”. Bởi cả Việt Nam và Trung Quốc đều là những điển hình nổi bật về sức sống của cơ cấu này.

     Cuộc chiến tháng 2/1979: Sự chân thành của Liên Xô và sự đi đêm của Mỹ-Trung Quốc

     Trong cuộc phỏng vấn của Sputnik, Giáo sư - Tiến sĩ Khoa học Vladimir Kolotov - Giám đốc Viện Hồ Chí Minh tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint-Peterburg nhận định rằng, cuộc xâm lược của Trung Quốc vào tháng 2 năm 1979 không phải là không có phần tham gia của Hoa Kỳ.

     Giáo sự Kolotov nêu ý kiến: Ngay từ năm 1972, hiểu rằng đã thua tại Việt Nam, Hoa Kỳ đề nghị Trung Quốc bình thường hóa quan hệ song phương trên cơ sở bài Liên xô, và Bắc Kinh đã thuận theo.

     Sau đó, có giao kèo Mỹ-Trung về việc chuyển phần phía đông quần đảo Hoàng Sa cho Trung Quốc, còn phần phía tây của quần đảo này thì Trung Quốc đã chiếm của Việt Nam [chính quyền miền Nam Việt Nam thân Mỹ] từ trước đó.

     Và cuối cùng, vào tháng 1 năm 1979, tại Hoa Kỳ, phái đoàn Trung Quốc do Đặng Tiểu Bình dẫn đầu đã đạt được sự im lặng làm ngơ được diễn đạt theo chữ nghĩa là "thái độ trung lập" của Washington, trong trường hợp Bắc Kinh bắt đầu cuộc chiến tranh chống Việt Nam.

     Theo Giáo sư Kolotov, những sự kiện của 40 năm trước chứng tỏ rằng, sau khi bị Việt Nam đánh bại, Hoa Kỳ tìm cách trả thù bằng bàn tay người Trung Quốc. Và đồng thời, những sự kiện đó cho thấy rằng, y như trong những năm tháng của cuộc kháng chiến chống Mỹ ở Việt Nam, Liên Xô một lần nữa sẵn sàng trợ giúp nước Cộng hòa anh em.

     Nhóm chuyên gia-cố vấn quân sự Xô-viết được phái ngay sang Hà Nội, Quân đội Nhân dân Việt Nam được lập tức cung cấp những loại vũ khí mới. Biên đội lớn gồm 30 tàu chiến Xô-viết tập trung tại khu vực Biển Đông, ngăn chặn không cho Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc tham gia cuộc xâm lược, dưới sự yểm trợ của Hạm đội 7 Mỹ.

     Còn trên lãnh thổ Mông Cổ, sát gần biên giới với Trung Quốc, Quân đội Liên Xô đã điều động triển khai 29 sư đoàn cơ giới và 2 sư đoàn không quân áp sát phía Bắc Trung Quốc.

     Giáo sư Kolotov nhắc rằng, Hoa Kỳ đã chủ tâm gieo rắc những hạt giống ngờ vực giữa Việt Nam và Trung Quốc từ lâu trước cuộc xung đột năm 1979.
Với sự im lặng của chính giới Washington, chính quyền Quốc dân đảng của Trung Quốc vào năm 1947 đã phát triển khái niệm “Bản đồ đường 11 đoạn”, trở thành cẩm nang chỉ dẫn hành động của Trung Quốc.

     Thế nhưng bây giờ, tác giả thực thụ của khái niệm này lại lên mặt đạo đức giả, cao giọng chỉ trích Bắc Kinh về việc thực thi khái niệm “Đường 9 đoạn”, chính Washington đã thả mồi nhử  này cho Bắc Kinh bành trướng.

     Việt Nam điều hòa quan hệ với Mỹ và Trung Quốc

     Một nhà khoa học chính trị khác của Nga, nghiên cứu viên hàng đầu tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông (Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga) là ông Grigory Lokshin cũng đã trả lời câu hỏi phỏng vấn của Sputnik về cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc tháng 2 năm 1979.

     Vị chuyên gia này lưu ý rằng, từ đầu thế kỷ 21 đến nay, quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ phát triển theo xu hướng “cạnh tranh vượt trội hợp tác”. Trong tương quan này, Việt Nam ở vào tình huống khó khăn và tế nhị.

     "Quan hệ thương mại và kinh tế với Trung Quốc đang phát triển nhanh, nhưng theo xu hướng thâm hụt lớn cho Hà Nội. Việt Nam khó thoát khỏi sự phụ thuộc thương mại vào Trung Quốc, nhưng sự phụ thuộc này có tính tương hỗ, vì Trung Quốc là thị trường khổng lồ của Việt Nam.

     Trong bối cảnh đó, Hà Nội cố gắng giữ trong khuôn khổ hòa bình. Nhưng đồng thời, Việt Nam kiên quyết không từ bỏ quyền lịch sử của mình đối với các đảo trên Biển Đông, mà Trung Quốc đã xâm chiếm và tuyên bố chủ quyền.

     Trong bối cảnh đó, Việt Nam chú ý phát triển quan hệ với Hoa Kỳ, bởi Hà Nội thấy có sự trùng hợp về lợi ích với tình hình trong vùng Biển Đông. Hơn nữa, Kỳ đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc, mà trong cặp đôi này thì thặng dư lại thuộc về phía Việt Nam.

     Hà Nội khéo léo xử lý mối quan hệ, đi theo con đường mỏng manh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Và Việt Nam đã thành công, bởi Hà Nội tích lũy được nhiều kinh nghiệm to lớn về cách hành xử như vậy trong những năm hiện hữu mâu thuẫn Xô-Trung. Khi đó, Hà Nội đã có thể đồng thời duy trì quan hệ êm đẹp với cả hai, nhận dồn sức cho cuộc đấu tranh vì tự do, độc lập và thống nhất đất nước của Việt Nam" - chuyên gia khoa học chính trị Grigory Lokshin kết luận.

     Với những kinh nghiệm này, Việt Nam hiện nay đang triển khai đường lối đối ngoại đa phương khôn khéo, vừa có thể trung hòa quan hệ với Mỹ và Trung Quốc, vừa đạt được lợi ích quốc gia, vừa đảm bảo giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Theo Báo Đất Việt

Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn