Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Tin tổng hợp

KỶ NIỆM 50 NĂM CHIẾN THẮNG TRUÔNG BỒN (31/10/1968-31/10/2018)

          

          I. Truông Bồn – Vị trí trọng yếu của tuyến đường 15B trong kháng chiến chống Mỹ

         Truông Bồn thuộc xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, nằm trên trục đường giao thông 15B, nối Quốc lộ 15A từ Đô Lương tới phà Nam Đàn. Truông Bồn nằm phía tây đỉnh núi Thung Nưa, dãy núi Đại Huệ, có độ cao khoảng 70m so với mực nước biển, dài khoảng 1.000m, độ dốc bình quân 1%, nhưng độ dốc cục bộ có chỗ 7-8% như eo Kỳ Lợn, dốc Nam Hưng. Đặc biệt trong mùa mưa, lũ, địch đánh phá ác liệt vào các trọng điểm giao thông ở phía tây như Rú Nguộc, Rào Gang (đường 49), ở phía bắc, phía đông và đông nam như Cầu Cấm, Cầu Bùng (đường số 1), cầu Phương Tích (đường 34) thì tuyến đường 15B trở thành tuyến chủ yếu của giao thông phía bắc Nghệ An. Tuy đường 15B qua Truông Bồn có độ cao ưu thế, nhưng phía đông, phía tây Truông Bồn là núi cao, đồi trọc nên việc bố trí lực lượng phòng không đánh địch, bảo vệ cung đường này càng khó khăn hơn. Ngay từ những ngày đầu của chiến tranh phá hoại, giặc Mỹ đã xác định điểm trọng yếu của tuyến đường 15B là ở “tọa độ Truông Bồn” và tọa độ cố định đó đã trở thành một trong những túi bom lớn trên đất Nghệ An.

         Chỉ tính riêng từ ngày 31/3/1968 đến ngày 30/10/1968, chúng đã tập trung đánh vào trọng điểm Truông Bồn 574 trận, ném xuống đây 8.423 quả bom các loại. Số ngày địch đánh vào trọng điểm trung bình 20 ngày trong 1 tháng. Trong các tháng 8, 9, 10 năm 1968, chúng đánh cả 30 ngày trong tháng. Điển hình như ngày 25/5/1968, khi địch phát hiện xe ta hành quân, chúng cho nhiều tốp tập trung đánh quyết liệt, liên tục cả ngày lẫn đêm xuống Truông Bồn. Thủ đoạn của địch đánh phá hết sức thâm độc, gần như không theo một quy luật nào. Nhiều lần, chúng cùng một lúc ném xuống Truông Bồn nhiều loại bom, kết hợp bom sát thương với bom phá, bom nổ nhanh với bom nổ chậm. Ban ngày, địch dò tìm và đánh diệt các trận địa phòng không, phá cầu, gần tối, chúng đánh bom nổ chậm kết hợp với từ trường, tối lại chăng pháo sáng đánh bom sát thương, bom bi để ngăn chặn lực lượng ta ứng cứu tuyến đường.

          Trước tình hình đó, Tỉnh ủy, Ủy ban Hành chính tỉnh, trực tiếp là Ban Chỉ huy đảm bảo giao thông vận tải đã có chủ trương kịp thời, tập trung cả về nhân lực, phương tiện, phân định rõ nhiệm vụ, chức năng cho các cấp, các ngành trong tỉnh, dồn sức đến giải tỏa các điểm chốt, trong đó có trọng điểm Truông Bồn. Ở Đô Lương nói chung, Truông Bồn nói riêng, có lúc tỉnh tập trung 5 đại đội thanh niên xung phong: 304, 317, 325, 307, 328, hạt 10 chủ lực của Ty Giao thông và một tổ cơ giới 2 máy ủi, 3 ô tô. Đó là chưa kể lực lượng chi viện của Đội Cù Chính Lan (Chủ lực huyện Quỳnh lưu), đội thép của các xã: Mỹ Sơn, Hiến Sơn, Lưu Sơn… (huyện Đô Lương), Nam Thái, Nam Hưng, Nam Diễn… (huyện Nam Đàn). Cấp trên còn chi viện tiểu đoàn 12 pháo cao xạ và một phần lực lượng của trung đoàn Phòng không 222 bảo vệ yếu địa này. Huyện Đô Lương đã cử một ủy viên thường vụ và một ủy viên chấp hành huyện ủy chốt tại trọng điểm và lập ban chỉ huy giải tỏa trọng điểm Truông Bồn.

         Với mục tiêu “thông tuyến, thông xe nhanh nhất”, trong thời gian 8 tháng bám trụ kiên cường, bất chấp thời tiết, khí hậu khắc nghiệt, đời sống khó khăn và sự tàn phá ác liệt của kẻ thù, các lực lượng đảm bảo giao thông tại trọng điểm Truông Bồn đã hiệp đồng chặt chẽ, đánh máy bay Mỹ, rà phá bom địch, san lấp hố bom, chống lầy, sửa đường, đảm bảo giao thông tại trọng điểm Truông Bồn thông suốt trong mọi tình huống.

         II. Sự cống hiến, hy sinh anh dũng của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong Đại đội 317 – Đội 65 – Tổng đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước Nghệ An

         Để bảo vệ trọng điểm giao thông chiến lược Truông Bồn, chúng ta đã thành lập các đơn vị thanh niên xung phong cùng các bộ phận mạng lưới thông tin liên lạc, lực lượng điều hành phương tiện giao thông, giữ gìn an ninh. Năm 1967, Đại đội Thanh niên xung phong 317 – Đại đội thanh niên xung phong chủ lực – được lệnh chuyển đến Truông Bồn.

         Tháng 7/1968, Đại đội cử 14 chiến sĩ, gồm 12 nữ và 2 nam làm nhiệm vụ trực chiến 24/24 giờ hàng ngày để quan sát, cảnh báo máy bay Mỹ, đánh dấu bom nổ chậm, phối hợp với công binh phá bom, bảo đảm cho chặng đường giao thông qua Truông Bồn luôn thông suốt. Sau chiến dịch “100 ngày đêm đảm bảo mạch máu giao thông”, Ban Chỉ huy Tổng đội xét chọn 8 chiến sĩ đã phục vụ hết thời gian 3 năm và có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn được xuất ngũ.

         Vào lúc 20 giờ, ngày 30/10/1968, Tiểu đội nhận được mật lệnh: “0 giờ ngày 01 – 11 máy bay Mỹ ngừng ném bom miền Bắc. 7 giờ sáng có đoàn xe quân sự đi qua. Các đơn vị đóng quân trên tuyến đường 30 nâng cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu; khẩn trương sửa chữa cầu đường, san lấp hố bom, bảo vệ an toàn cho đoàn xe vượt qua”.

         Ngay sau khi nhận được “Mật lệnh”, Tiểu đội lập tức triển khai nhiệm vụ. Lúc này có 8/14 người đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 3 năm, đã được đơn vị tổ chức chia tay để sáng ngày mai tạm biệt đơn vị. Trong đó, có 5 chị đã hoàn tất thủ tục ra quân và đã được cầm trên tay giấy báo nhập học tại các trường trung cấp chuyên nghiệp, đó là các chị Trần Thị Doãn, Vũ Thị Hiên, Hà Thị Đang, Nguyễn Thị Phúc, Phan Thị Dung. Mặc dù vậy, các chị, các anh vẫn xin Ban Chỉ huy đơn vị tình nguyện ở lại làm việc với mọi người với tinh thần: “Một giờ còn ở đơn vị là một giờ còn ra hiện trường”.

         Đến 6 giờ 10 phút, công việc vừa hoàn thành, có kẻng báo động máy bay địch. Các tiểu đội đã kịp rút về hầm trú ẩn. Riêng “Tiểu đội thép” đảm nhiệm cả nhiệm vụ trực chiến nên rút về hầm trú ẩn sau cùng. Bất ngờ, một tốp 4 chiếc máy bay Mỹ đã trút xuống 52 quả bom, cướp đi tuổi xuân của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong “Tiểu đội thép” anh hùng khi chỉ còn 18 giờ nữa máy bay Mỹ ngừng ném bom miền Bắc. Truông Bồn đã chìm trong biển lửa khói. Ngớt tiếng bom, đơn vị dồn sức đào bới, tìm kiếm nhưng chỉ duy nhất chị Trần Thị Thông – Tiểu đội trưởng còn sống sót.

         Sau hai ngày, đơn vị chỉ tìm được 6 chiến sĩ, đó là các chị: Trần Thị Doãn, Hà Thị Đang, Nguyễn Thị Phúc, Đinh Thị Vinh, Đàm Thị Bốn và anh Cao Ngọc Hòa. Còn lại 7 chiến sĩ, thân thể đã hòa lẫn vào đất, đá, cỏ, cây Truồng Bồn, gồm các chị Hoàng thị Nhung, Nguyễn Thị Tâm, Phan Thị Dung, Vũ Thị Hiên, Nguyễn Thị Hoài, Nguyễn Thị Văn và anh Trần Văn Hạp. Những gì tìm được của 7 chiến sĩ, đồng đội đành phải ngậm ngùi chia thành 7 phần để các chị, các anh được yên nghỉ trong ngôi mộ chung.

         Các anh, các chị đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, người trẻ nhất là chị Nguyễn Thị Hoài mới 17 tuổi, người nhiều tuổi nhất là chị Nguyễn Thị Tâm vừa tròn 22 tuổi và tất cả các anh, các chị chưa ai kịp xây dựng hạnh phúc lứa đôi. Trong đó, anh Cao Ngọc Hòa và chị Nguyễn Thị Tâm yêu nhau suốt 3 năm, họ đã được hai gia đình định ước ngày cưới sau khi hoàn thành nhiệm vụ nhưng có ngờ đâu hôm đó họ đã mãi mãi ra đi.

         Hơn một trăm ngày đêm chống chọi với mưa bom, bão đạn của quân thù, bằng một tinh thần và quyết tâm sắt đá “Tim có thể ngừng đập nhưng đường không thể tắc”, “Sống bám cầu, bám đường; chết kiên cường, dũng cảm” cho Truông Bồn thông suốt giao thông trong mọi tình huống. Tưởng chừng như các chị, các anh đã trở về hậu phương hay vào giảng đường tiếp tục học tập, công tác nhưng chỉ trong một thời khắc cuối cùng trước khi giặc Mỹ ngừng ném bom miền Bắc, các chị, các anh đã anh dũng hy sinh khi đang cố gắng hoàn thành nốt công việc để ngày mai bước vào cuộc sống mới.

             Các chị, các anh đã ngã xuống để cùng với quân và dân ta làm nên chiên thắng Truông Bồn như một huyền thoại trong cuộc đấu tranh giữ nước của dân tộc ta. Chiến thắng Truông Bồn là chiến thắng của lòng quả cảm, ý chí kiên cường, tinh thần sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

         Để ghi nhận những cống hiến, hy sinh anh dũng của các chị, các anh, nhân dịp 40 năm ngày các chị, các anh hy sinh, ngày 23/9/2008, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã có Quyết định số 1304/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho tập thể 14 cán bộ, chiến sĩ thuộc Đại đội 317, Đội 65, Tổng đội Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước tỉnh Nghệ An.

         III. Truông Bồn - “Địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau

         Để tỏ lòng biết ơn và tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ hy sinh tại Truông Bồn, đồng thời giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, ngày 12/01/1996, Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã có Quyết định số 51-QĐ/BT công nhận Di tích Lịch sử Quốc gia Truông Bồn.

         Ngày 19/04/2010, Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An đã quyết định phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình “Bảo tồn, tôn tạo Khu Di tích Lịch sử Truông Bồn”. Cùng với tỉnh Nghệ An, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bộ Giao thông Vận tải và nhiều cơ quan, đơn vị, tập thể, cá nhân trong và ngoài nước đã đầu tư, quyên góp, ủng hộ xây dựng, tôn tạo Khu Di tích.

Đài tưởng niệm Truông Bồn
        

             Khu Di tích Lịch sử Truông Bồn được xây dựng và tôn tạo trên tổng diện tích 21,7 ha, gồm các khu chức năng chính: Khu mộ, nhà che mộ 13 anh hùng, liệt sĩ thanh niên xung phong 110m2; phục hồi 3 hố bom gần khu mộ, tháp chuông, nhà trưng bày truyền thống; hồ điều hòa cảnh quan – môi trường; khu vực quảng trường rộng 11,30m2; đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ… và các công trình phụ trợ khác làm nên cảnh quan tổng thể của Khu Di tích.

          Công trình được khởi công vào ngày 27/10/2012. Tháng 7/2015, công trình được hoàn thành, Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An tổ chức lễ khánh thành trong niềm xúc động của nhân dân khắp mọi miền của Tổ quốc, của hàng nghìn đại biểu và nhân dân về dự lễ tại nơi chứng tích một huyền thoại bất tử.

          Đây là công trình văn hóa, nghệ thuật, vừa để tưởng niệm ghi nhớ, vinh danh các anh hùng liệt sĩ trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước trên mặt trận giao thông vận tải vô cùng gian khổ, ác liệt; vừa là điểm nhấn văn hóa, du lịch tâm linh thu hút khách trong và ngoài nước đến tham quan chiêm ngưỡng và hành lễ. Ở công trình này có một đài hương với biểu tượng ba cây hương được làm từ đá xanh nguyên khối cao 27m, đường kính hơn 1m, bên trên có những áng mây phủ đồng tượng trưng cho những nén hương thành kính dâng lên các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh tại Truông Bồn.

            Phía sau đài hương là bức phù điêu lớn với nhiều họa tiết được chạm khắc tinh xảo, tái hiện hình ảnh cuộc sống, chiến đấu, lao động đảm bảo giao thông của các cán bộ, chiến sĩ và thanh niên xung phong trên tuyến đường. Phần chính giữa bức phù điêu là Bia ghi danh 1.240 liệt sĩ hy sinh tại Truông Bồn. Quanh Đài tưởng niệm là 2 nhóm tượng và 6 trụ huyền thoại khắc tạc ảnh biểu tượng cho tinh thần chiến đấu, hy sinh anh dũng của lực lượng Thanh niên xung phong nơi đây.

            Truông Bồn mãi mãi là một biểu tượng của sức mạnh quyết chiến và chiến thắng của nhân dân ta trên mặt trận giao thông vận tải và cả trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước.

             Tự hào là quê hương Xô Viết anh hùng, giàu truyền thống cách mạng và văn hóa, phát huy tinh thần yêu nước, noi gương cống hiến, hy sinh của các thế hệ đi trước, cán bộ, đảng viên và nhân dân Nghệ An mãi ghi nhớ, biết ơn sự hy sinh cao cả vì độc lập tự do của Tổ quốc. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là phải biết trân trọng, giữ gìn và bảo vệ những thành quả về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, thành quả của công cuộc đổi mới mà Đảng và nhân dân ta đang thực hiện để xây dựng đất nước, quê hương. Đồng thời nêu cao tinh thần, trách nhiệm, tăng cường đoàn kết trong Đảng bộ và đồng thuận trong nhân dân để quyết tâm phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 30/7/2013 của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII, đó là: Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, tăng cường đoàn kết, thống nhất, phát huy nội lực, tận dụng, thu hút mọi nguồn lực cả trong, ngoài tỉnh và ngoài nước, phấn đấu xây dựng Nghệ An đến năm 2020 trở thành trung tâm về tài chính, thương mại, du lịch, giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, y tế, văn hóa, thể thao, công nghiệp công nghệ cao của vùng Bắc Trung bộ; có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước hiện đại; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng cao; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc xứ Nghệ; quốc phòng, anh ninh vững mạnh, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo./.

                                                                                                                    BAN TUYÊN GIÁO TỈNH ỦY

                                                                                                                       


Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn