Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

Những vấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An

Tác giả : Th.s Lê Thu Hường - Gv. Khoa LL Mác- Lênin, TT Hồ Chí Minh
File đính kèm: Không có

Ngày 28/10/2008 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 24/2008/NQ- CP về chương trình hành động của Chính phủ nhằm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Ngày 4/6/2010 Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị quyết số 800/2010/QĐ- TTg về chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010- 2020 và Quyết định số 491/2010/QĐ- TTg ngày 16/4/2010 ban hành kèm theo Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Có thể nói Chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2020 là một chương trình lớn của Trung ương nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về “Tam nông”. Đây là chương trình tổng thể, toàn diện và lâu dài nhằm đáp ứng nguyện vọng bao đời của nông dân. Mục tiêu chương trình Quốc gia xây dựng nông thôn mới là, nhằm xây dựng nông thôn mới, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; có cơ cấu kinh tế và các hình thức sản xuất hợp lý; gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vất chất và tinh thần của người dân được nâng cao. Xây dựng nông thôn mới là chương trình tổng hợp về chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng, được thực hiện theo nguyên tắc “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, hướng dẫn, hỗ trợ; cả hệ thống chính trị tham gia, người dân thực hiện”. Thực hiện Quyết định số 491 của Thủ tướng Chính phủ, Ngày 31/8/2010 UBND tỉnh Nghệ An ra Quyết định 3875 về phê duyệt kế hoạch thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An giai đoạn 2010 – 2020. Theo đó, mục tiêu chung về xây dựng nông thôn mới đến năm 2020 là xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng KT-XH từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và hình thức tổ chức sản xuất hợp lí, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, gắn phát triển nông thôn với đô thị theo kế hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa xứ Nghệ… Cụ thể, cuối năm 2011, hoàn thành quy hoạch 435 xã trong toàn tỉnh; năm 2015 có 20% số xã, tương đương 87 xã tiêu chuẩn nông thôn mới; đến năm 2020 có 50% số xã, tương đương 218 xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới. Tỉnh quy định từ nay trở đi khi xây dựng các điểm tái định cư, các chương trình, dự án đầu tư mới vào nông thôn phải đảm bảo các tiêu chí quy định tại Quyết định 491/QĐ-TTg. Qua hơn 1 năm thực hiện Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020, chương trình đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc xây dựng đời sống mới ở các khu vực nông thôn. Tuy nhiên, để triển khai thực hiện được đầy đủ 19 tiêu chí quốc gia về nông thôn mới đối với các địa phương là điều không hề đơn giản, đặt ra nhiều vấn đề khó khăn cần được tỉnh cũng các địa phương quan tâm lưu ý: Một là, Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, có số lượng xã đông: (435 xã ), kinh phí xây dựng quy hoạch hạn chế (mới 100 triệu đồng/xã) và số cơ quan tư vấn tham gia ít (25 đơn vị) trong khi đó năng lực để xây dựng quy hoạch NTM có hạn mà mục tiêu đề ra đến hết năm 2011 toàn tỉnh phải hoàn thành việc xây dưng và phê duyệt xong quy hoach xây dựng NTM nên rất khó thực hiện được. Hai là, tỉnh có quy mô dân số lớn thứ 4 cả nước; mỗi năm có thêm 30.000 người đến tuổi bổ sung vào lực lượng lao động. Giải quyết việc làm cho người lao động đang là vấn đề cấp thiết trong khi đó lao động qua đào tạo của Nghệ An chỉ chiếm 35%; trình độ chuyên môn và nghề nghiệp của lực lượng lao động chưa đáp ứng được đòi hỏi đặt ra của thị trường lao động. Đây cũng là nguyên nhân làm cho tỷ lệ hộ nghèo còn chiếm trên 10%. Vì vậy, để đưa tỉnh Nghệ An thoát khỏi nghèo phải tập trung phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn tới mà cụ thể là đến năm 2015 phấn đấu có 45% lao động được đào tạo. Ba là, trên địa bàn tỉnh, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch hoặc quy hoạch thiếu vững chắc; kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thiếu đồng bộ, đô thị hóa nông thôn còn mang tính tự phát, cảnh quan bị phá vỡ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động còn chậm. Trong khi đó, nông thôn Nghệ An rộng lớn, địa hình phức tạp, chịu nhiều tác động của thiên tai; xuất phát điểm của nông thôn Nghệ An thấp hơn so với bình quân cả nước. Bốn là, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhiều nơi còn lạc hậu, không đáp ứng yêu cầu phát triển CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Đời sống của người dân nông thôn tuy được cải thiện nhưng còn ở mức thấp, chênh lệch giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn, giữa các vùng ngày càng lớn. Một số tiêu chí như tỷ lệ hộ nghèo, thu nhập bình quân, cơ cấu lao động cần phải có thời gian dài mới có thể đạt được. Năm là, chất lượng quy hoạch chưa cao, một số nơi khi xây dựng quy hoạch không căn cứ vào đặc điểm và điều kiện của địa phương, do vậy tính khả thi của quy hoạch còn hạn chế. Mặc dù có tiêu chí chung, song mỗi địa phương triển khai quy hoạch xây dựng lại khác nhau, do vậy chưa tạo được sự đồng bộ trên địa bàn. Nhiều địa phương còn lúng túng trong triển khai thực hiện theo quy hoạch được duyệt, nhất là xây dựng kế hoạch thực hiện cho từng giai đoạn để chủ động huy động vốn và sự hỗ trợ của Nhà nước. Đa số các hạng mục công trình được xây dựng mới chỉ tập trung vào những công trình được hỗ trợ của Nhà nước, còn các công trình huy động các nguồn vốn khác triển khai còn chậm hoặc chưa được quan tâm đầu tư. Bên cạnh đó, quá trình quy hoạch cho các xã nông thôn mới còn thiếu sự tham gia của các nhà khoa học, nhà đầu tư, các tổ chức. Sáu là, một bộ phận người dân còn có tư tưởng trông chờ ỷ lại vào đầu tư của nhà nước. Vì vậy, việc thay đổi tư duy, nhận thức, cách nghĩ, cách làm trong một bộ phận cán bộ và người dân gặp không ít khó khăn. Trong khi mức hưởng thụ văn hoá của người dân còn thấp, xã hội nông thôn phát sinh nhiều vấn đề bức xúc. Môi trường nhiều nơi ngày càng bị ô nhiễm. Hệ thống chính trị cơ sở ở nhiều nơi còn yếu; an ninh trật tự xã hội vẫn còn tiềm ẩn một số vấn đề bất ổn... là rào cản trong quá trình xây dựng NTM ở Nghệ An. Để giải quyết những vấn đề trên không phải trong ngày một ngày hai, trước mắt trong thời gian tới cần quan tâm làm tốt một số việc sau: Thứ nhất, khẩn trương chỉ đạo, triển khai đôn đốc kiểm tra, xây dựng đề án cho từng xã, hoàn thiện quy hoạch và tổ chức tập huấn nghiệp vụ. Vấn đề cấp bách là tập trung hoàn thành quy hoạch theo chỉ đạo của Trung ương. Cần xây dựng quy hoạch tổng thể của các xã gắn với quy hoạch của huyện và tỉnh, đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất trên địa bàn, tránh tình trạng mạnh địa phương nào thì địa phương đó làm, dẫn đến phá vỡ quy hoạch chung, nhất là quy hoạch cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Ngoài ra, tuỳ vào tình hình thực tế của từng địa phương để quy hoạch xây dựng nông thôn mới, nhưng cũng nên có quy hoạch mẫu để các địa phương nghiên cứu học tập (quy hoạch mẫu cần phải phù hợp với từng vùng miền của tỉnh như nông thôn, vùng đồng bằng, miền núi, miền biển). Thứ hai, cần xác định rõ mục tiêu chính của chương trình xây dựng nông thôn mới là gì? Trước hết, đó là vì lợi ích của người dân, vì không ai khác ngoài người dân mới hưởng được những thành quả từ việc xây dựng nông thôn mới mang lại. Do đó, điều quan trọng cần làm là giúp người dân nhận thức được sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới, làm cho nông dân hiểu rằng chính họ đóng vai trò chủ thể, làm cho nông dân luôn suy nghĩ cách tự giúp mình là chính, để tránh chông chờ ỉ lại nhà nước và làm cho nông dân hiểu rằng, đây cũng là cơ hội hiếm có để phát triển. Khẩn trương chỉ đạo, triển khai đề án. Trước mắt là đẩy mạnh công tác tuyên truyền làm chuyển biến nhận thức để nông dân hiểu rằng chính họ đóng vai trò chủ thể, làm cho nông dân luôn suy nghĩ cách tự giúp mình là chính, để tránh trông chờ ỉ lại nhà nước và làm cho nông dân hiểu rằng, đây cũng là cơ hội hiếm có để phát triển Chỉ khi thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia thì chương trình mới thực sự thành công như mong muốn. Thứ ba, đây là cuộc vận động lớn mang tính lâu dài và xác định phải vượt qua nhiều khó khăn, gian khổ, do đó, vấn đề chọn con người có trách nhiệm với nông dân, gần gũi nông dân là hết sức quan trọng. Người cán bộ tổ chức thực hiện Chương trình phải có tâm huyết, gắn bó, chia sẻ với nông dân, có quyết tâm chính trị cao, quyết không chịu thua kém với những nơi cùng điều kiện, biết chủ động, năng động, sáng tạo và biết tổng kết đúc rút kinh nghiệm, phải kiên trì đeo bám, không được nôn nóng, không cầu toàn nhưng không ngại khó và không bao giờ chịu buông xuôi. Thường xuyên quán triệt quan điểm xuyên suốt, nông dân phải giữ vai trò chủ thể, Nhà nước đóng vai trò làm “bà đỡ”, có như vậy mới phát huy được sức mạnh tổng hợp trong nông dân. Vận động không đơn thuần chỉ là dùng lời nói mà cả những hành động cụ thể thì mới có thể tạo sự thuyết phục, nên bản thân người Đảng viên phải gương mẫu, tiên phong trong việc thực hiện các tiêu chí. Thứ tư, để thực hiện thành công các tiêu chí về kinh tế như nâng cao thu nhập, hạ thấp tỷ lệ hộ nghèo và chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn thì vấn đề trước mắt cũng như lâu dài là cần phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn trong đó chú trọng tăng việc đào tạo, nâng cao trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật cũng như ngoại ngữ, tin học. Trong đào tạo, phải chú trọng nguồn nhân lực trẻ ở khu vực nông thôn; khuyến khích và tạo mọi điều kiện tốt nhất để thanh niên nông thôn vươn lên làm giàu, gắn bó với nông thôn./.
Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn