Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

Nghĩ về tư tưởng trồng người của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tác giả : Nguyễn Tiến Uyên - Trưởng Phòng HC- TC
File đính kèm: Không có

Sinh thời, khi nói về vai trò ý nghĩa to lớn của công tác trồng người, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Vì lợi ích mười năm trồng cây. Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Trồng người, theo nghĩa rộng là hoạt động giáo dục đa dạng, diễn ra trên nhiều lĩnh vực, bình diện khác nhau. Đó là một quá trình lâu dài, bền bỉ, với nhiều biện pháp, phương pháp phù hợp tác động vào đối tượng, tạo nên tính tích cực tiến bộ trong nhận thức và hành động của đối tượng giáo dục nhằm phục vụ cho lợi ích, yêu cầu của người làm công tác giáo dục - trồng người. Nhận thức rõ điều đó, nên từ những ngày đầu trong cuộc đời hoạt động khi đất nước chưa giành được chính quyền cách mạng, thì trồng người, theo Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh là phải tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho mọi đối tượng quần chúng cách mạng. Đây là việc làm đầu tiên đặt những viên gạch đầu tiên cho thắng lợi sau này của cách mạng mà bản thân Hồ Chí Minh rất quan tâm. Người chỉ rõ: “Cách mệnh trước hết phải làm cho dân giác ngộ” vì: “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là sự nghiệp của cá nhân anh hùng nào” Chỉ có như vậy mới làm cho quần chúng hiểu rõ vấn đề mình cần phải làm, đang làm sẽ dẫn tới kết quả như thế nào. Và cũng chỉ như vậy, họ mới có thể tiến hành việc đó “Với tất cả thể xác lẫn sinh mệnh của mình” để đi tới thắng lơị cuối cùng. Muốn vậy, “Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp khắp mọi nơi”. Như vậy, trồng người theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải làm cho đối tượng nắm vững được mục đích, ý nghĩa của việc mình làm. Muốn cho đối tượng nắm vững mục đích, ý nghĩa việc làm, nhất định phải có người làm công tác Trồng người và người làm công tác đó phải có những hiểu biết sâu sắc về cách thức, con đường, biện pháp tốt, phù hợp mới có thể đạt được kết quả như ý muốn. Bàn về vấn đề này, dân tộc ta đã tổng kết và đúc rút thành câu châm ngôn “Không thầy, đố mầy làm nên”. Câu châm ngôn đó rất có ý nghĩa nhưng mới chỉ đề cập đến một nửa vấn đề đó là đề cao và khẳng định tuyệt đối vai trò của người thầy trong hoạt động giáo dục, còn phần người học chưa được đề cập nhiều. Cái khác và mang tầm cao trí tuệ toàn diện của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở đây chính là sự tiếp thu tính tích cực, tốt đẹp của dân tộc trong truyền thống “Tôn sư trọng đạo” đồng thời bổ sung, phát triển vấn đề một cách rõ ràng, toàn diện và nêu lên một nhận thức mang tính định hướng cho giáo dục Việt Nam sau này. Đó là sự nghiệp cách mạng nói chung và sự nghiệp “Trồng người” nói riêng chỉ có thể thành công khi có sự kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn và phát huy được vai trò của hai yếu tố: người thực hiện công tác giáo dục và người chịu sự giáo dục. Trong đó, Người thầy đóng vai trò là người chủ đạo, là người hướng dẫn, chỉ đường cho người học tìm hiểu, người học đóng vai trò chủ động. Từ năm 1923, trước khi rời nước Pháp để sang Nga, trong thư để lại cho các đồng chí ở “Hội liên hiệp thuộc địa”, Người chỉ rõ: “Đối với tôi, câu trả lời đã rõ ràng: trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập”. Sau này trong Thư gửi các cháu học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Người tiếp tục nhấn mạnh, khẳng định vai trò to lớn của người học: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có vẻ vang bước lên đài vinh quang sánh vai cùng các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”. Cuộc kháng chiến chống Pháp lần thứ 2 thắng lợi, miền Bắc tiến lên xây dựng CNXH, nhận thức rõ đây là cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ giữa cái cũ và cái mới, giữa bảo thủ lạc hậu và tân tiến trong những con người đang ngày đêm lao động trên các công trường xưởng máy của miền Bắc, Nguời đã chỉ rõ: “Muốn xây dựng CNXH, trước hết phải có con người XHCN”. Đây là một mệnh đề hết sức ngắn gọn, dễ hiểu nhưng lại chỉ ra một hướng đi mang tính tất yếu, đảm bảo cho thắng lợi của công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc và làm tròn vai trò của hậu phương lớn với tiền tuyến lớn là miền Nam đang tiếp tục đấu tranh chống Mỹ và tay sai để hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ, tiến tới thống nhất đất nước. Đó là phải làm thay đổi hoàn toàn chất của chế độ cũ, tư tưởng cũ, nhận thức cũ ở con người Việt Nam trong tình hình mới. Và cũng trong hoàn cảnh đó, Người nêu lên một chân lý giản dị dễ hiểu nhưng chứa đựng chiều sâu của một tầm nhìn chiến lược về công tác giáo dục, công tác trồng người: “Vì lợi ích mười năm trồng cây. Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Như vậy, trồng người là một vấn đề mang tính chiến lược, lâu dài, một bộ phận xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi Đảng, Nhà nước và ngành Giáo dục phải hết sức quan tâm nhưng không được nóng vội duy, ý chí. Tuy nhiên, Người không chỉ quan tâm đến trồng người mà vấn đề cơ bản, cốt lõi là trồng như thế nào, bằng cách thức, phương pháp gì và sau khi “trồng người” thì kết quả thu được ra sao, đối tượng cần tập trung quan tâm là ai?.v.v. Đó chính là một khoa học, khoa học về con người đòi hỏi Đảng, Nhà nước, các cấp các ngành mà trực tiếp là ngành giáo dục phải nghiên cứu để tìm ra lời giải thỏa đáng. Trong nhiều bài viết, bài nói chuyện, Người chủ động đề cập đến vấn đề này một cách giản dị nhưng toàn diện, khoa học. Trong bức thư gửi ngành Giáo dục, Người viết: “Học phải đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội” và lời căn dặn đó của Người đã nhanh chóng trở thành phương châm giáo dục của nước nhà. Hoặc trước lúc đi xa, Người vẫn giành sự quan tâm sâu sắc đến việc giáo dục, bồi dưỡng thế hệ thanh niên cho cách mạng. Người chỉ rõ: “Bồi dưỡng thế hệ cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”. Trên tinh thần đó, Người căn dặn Đảng ta phải giáo dục, rèn luyện thanh niên trở thành những người “Vừa hồng, vừa chuyên”. Hai phẩm chất này phải được hình thành và trở thành vấn đề cốt lõi ở thanh niên. Như vậy, từ buổi đầu hoạt động cách mạng, tới lúc giành được chính quyền về tay nhân dân và cho tới lúc chuẩn bị đi xa, Người không chỉ quan tâm tới vấn đề trồng người mà còn vạch rõ hướng đi, mục tiêu quan trọng, cần thiết mà sự nghiệp trồng người của Đảng, Nhà nước phaỉ phấn đấu để đạt bằng được. Trường Chính trị Nghệ An - trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cán bộ của tỉnh nhà. Đây không chỉ là vinh dự mà còn là một nhiệm vụ rất quan trọng đối với cán bộ viên chức Trường khi được giao thực hiện “Công việc gốc” của Đảng trên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hiểu rõ điều đó nên trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nghệ an, Đảng ủy, Ban giám hiệu Trường đã có nhiều chủ trương, biện pháp để vừa hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch đào tạo bồi dưỡng hàng năm, vừa đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo bồi dưỡng cán bộ trong thời kỳ mới. Trong nhiều chủ trương, biện pháp đó, Đảng ủy, Ban Giám hiệu trường đặc biệt quan tâm vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên. Nhận thức đây là vấn đề cốt lõi mở đường để nâng cao chất lượng giảng dạy nên Trường vừa giao nhiệm vụ, vừa tạo điều kiện giúp đỡ để các giảng viên tiếp tục đi học, nâng cao trình độ. Nhờ vậy, đến nay Trường đã có trên 30 thạc sỹ, một số đồng chí đang theo học ở các Học viện, các trường đại học trong và ngoài nước. Song song với việc cử giảng viên đi học nâng cao trình độ, Ban giám hiệu Trường đã chủ động liên hệ với Học viện Chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh mở 02 lớp bồi dưỡng phương pháp dạy học tích cực cho đội ngũ giảng viên. Năm 2010, Đảng ủy ra Nghị quyết số 35a về “Áp dụng phương pháp dạy học tích cực tại Trường Chính trị Nghệ An”. Nhờ vậy, đến nay, Trường Chính trị Nghệ An không chỉ là đơn vị nằm trong tốp đầu các trường chính trị trong cả nước về trình độ đội ngũ mà còn là trường nằm trong tốp đầu về chất lượng giảng dạy. Thành tích đó, cùng với thành tích của bề dày 65 năm xây dựng và phát triển, Trường đã vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng ba. Đây là nguồn cổ vũ, động viên to lớn để toàn thể CBVC Trường tiếp tục vươn lên hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Ngày 20 tháng 11 năm nay, lại một lần nữa các thế hệ người Việt náo nức chào đón ngày hội của các thầy cô giáo - những chiến sỹ thầm lặng trong sự nghiệp trồng người. Bài viết này như lời tri ân sâu sắc đối với công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam./.
Các bài viết khác:
 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn