Liên kết
 
 
 
 
Thống kê
 
 
 
 
Nội san nhà trường

"Học - Học nữa - Học mãi" - Học để CNH, HĐH quê hương

Tác giả : PGS.TS. Nguyễn Đình Noãn
File đính kèm: Không có

         Từ bao đời nay, người Nghệ An luôn luôn tự hào về truyền thống hiếu học của quê hương. Và đó là niềm tự hào chính đáng.
 Vì thế, cũng đã thành truyền thống, mỗi độ xuân về, ở xứ Nghệ có một tục lệ rất văn hoá - Đó là tục khai bút đầu năm. Nhân mùa xuân Mậu Tý đang về, xin được khai bút ít dòng với chủ đề nói về chữ  Học.
         Trước hết, trong văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam, Học là vấn đề luôn luôn được đề cao, nhấn mạnh. Đói với cha ông ta, học là điều kiện, là cơ sở để làm nên mọi việc. “Nhân bất học, bất tri lý” –  đề cao, nhấn mạnh vai trò của học tập, phải chăng từ đó cha ông ta đã đề cao, nhấn mạnh vai trò của người thầy: “Không Thầy đố mầy làm nên”. Chính vì thế, “dạy không mỏi, học không chán”, hay nói cách khác, học suốt đời chính là điều các thế hệ người Việt Nam luôn mong mỏi và dặn dò hậu thế.
Cũng cần nói thêm, những người sáng lập và phát triển học thuyết Mác-Lê nin đều luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập. Các Mác cho rằng: Phải thâu tóm toàn bộ kiến thức của nhân loại mới mong trở thành người cộng sản. Lê nin lại dạy: Học - Học nữa - Học mãi. Còn trong bức thư cuối cùng gửi cho ngành giáo dục (ngày 15/ 10/1968), Bác Hồ kính yêu thì nhắc nhủ thiết tha: "Dù khó khăn gian khổ đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt". Người nhấn mạnh: "Trên nền tảng giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tưởng tốt, phải phấn đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt tới những đỉnh cao khoa học kỹ thuật".
         Hiện nay, với đường lối đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, trên cơ sở phân tích sâu sắc bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước, Đại hội X Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương, trong giai đoạn mới cách mạng Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh CNH, HĐH vì mục tiêu "Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh". Để hoàn thành mục tiêu này, theo Đảng ta, phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt và tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Cùng với việc xác định mục tiêu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới, Đại hội X còn đề ra hệ thống các chính sách, giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH nước nhà. Trong hệ thống các chính sách, giải pháp mà Đảng đã xác định, giáo dục đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu.
        Để nhận thức đầy đủ, sâu sắc quan điểm đó của Đảng, cần thấy rõ, sau khi Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu sụp đổ, chiến tranh lạnh kết thúc, cục diện thế giới đã có những diễn biến hết sức phức tạp, khó lường. Đó là sự phân hóa đa cực, hình thành những khối chính trị và quân sự khu vực nhưng bên trong lại chứa đầy những mâu thuẫn khiến các thành viên rất khó khăn để có tiếng nói chung; Đó là mâu thuẫn giữa tham vọng xây dựng thế giới một cực của các thế lực đế quốc phản động quốc tế do Mỹ cầm đầu với lợi ích thiết thân khác nhau của các nước đồng minh; Đó là xu hướng toàn cầu hóa đang từng ngày, từng giờ tác động đến quá trình tồn tại, phát triển của tất cả các quốc gia; Đó là những biến đổi sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội do tác động của cách mạng KHCN, của sự phát triển đến mức "bùng nổ" của công nghệ thông tin ...
         Vì thế, trong giai đoạn hiện nay, mặc dù tính chất của thời đại vẫn là "quá độ đi lên CNXH trên phạm vi toàn cầu" nhưng bức tranh tổng thể của thế giới đã có nhiều đổi thay mà đáng kể nhất là sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất, của trí tuệ. Có thể nói, chính nhờ sự phát triển vượt bậc đó mà ngày nay, nhiều nước mặc dù không có thế mạnh về tài nguyên, không có "rừng vàng, biển bạc"… nhưng với sự phát triển của trí tuệ mà đã trở thành những quốc gia có trình độ phát triển cao mà Nhật Bản có thể coi là ví dụ điển hình. Cũng từ đây kinh tế tri thức đã trở thành vấn đề thời sự của thế giới hiện đại.
         Việt Nam đi lên CNXH, bước vào thời kỳ đẩy nhanh CNH, HĐH từ một điểm xuất phát rất thấp. Trong bối cảnh đó, để đi lên, chúng ta đang thiếu thốn rất nhiều, trong đó một trong những cái thiếu nhất hiện nay của chúng ta có lẽ là tri thức, là trí tuệ ?
         Cũng cần nói thêm, trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, thắng lợi của chúng ta là kết quả của tinh thần dũng cảm, của ý chí chiến đấu kiên cường của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân nhưng mặt khác đó cũng còn là kết quả của tri thức và trí tuệ Việt Nam. Như vậy, để giành thắng lợi trong mặt trận mới - mặt trận chống đói nghèo hôm nay, một trong những mấu chốt mà chúng ta nhất thiết phải bắt đầu là tri thức, là trí tuệ.
         Mà tri thức, trí tuệ thì không thể có được trong một chốc, một lát. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, để vươn đến đỉnh cao trí tuệ của nhân loại và để đi đến thành công, không chỉ cha ông, tổ tiên ta như đã nói ở trên, ngay các nhà tư tưởng, các học giả từ cổ chí kim cũng đều coi việc học tập là công việc suốt đời. Mác, Lê nin và đặc biệt Bác Hồ kính yêu của chúng ta chính là những tấm gương mẫu mực về tinh thần học tập không ngừng. Không phải ngẫu nhiên mà đối với Bác Hồ, việc học tập phải được tiến hành thường xuyên, ở mọi lúc, mọi nơi - Học ở nhà trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân. Có thể nói, chính sự tận tâm, tận tụy học tập suốt đời là một trong những nguyên nhân chủ yếu đã giúp Người vươn đến đỉnh cao của trí tuệ thời đại để trở thành "Danh nhân văn hóa" của nhân loại.
         Nghệ An từ ngàn xưa đã nổi tiếng là đất học. Hiện nay tỉnh ta có khoảng hơn 2 vạn người có trình độ đại học trở lên. Rất nhiều người trong số đó đã có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của đất nước, quê hương trong các thời kỳ lịch sử trước đây cũng như hiện nay. Tuy nhiên, nghiêm túc nhìn nhận lại chính mình, chúng ta phải thành thật thừa nhận rằng, so với yêu cầu, đội ngũ trí thức của Nghệ An hiện nay đang còn có nhiều hạn chế, bất cập.
         Đó là tình trạng số lượng đông nhưng chất lượng tri thức, trí tuệ chưa tương xứng với mong muốn. Cụ thể hơn, trong tổng số những người có trình độ đại học và cao đẳng trở lên của Nghệ An hiện nay, tỷ lệ học đại học tại chức, đại học mở ... so với bình quân của nước thì ở tỉnh ta đang khá cao. Ngoài ra, tình trạng mất cân đối giữa các ngành nghề được đào tạo; Tình trạng "thừa thầy, thiếu thợ, thiếu kỹ sư thực hành, thiếu công nhân lành nghề"  và cả tình trạng làm việc trái với ngành nghề đào tạo đã, đang là bài toán nan giải của Nghệ An. Hiện trạng này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH của tỉnh nhà. Trong thực tế, các cơ quan, địa phương, đơn vị ở Nghệ An đã, đang gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình đẩy mạnh việc ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ mới khi đội ngũ trí thức hiện có vừa yếu, vừa thiếu, lại vừa không đồng bộ.
         Sự hạn chế, bất cập của đội ngũ trí thức của Nghệ An còn được biểu hiện ở thực trạng "mù ngoại ngữ" của một số không ít những người có bằng cấp - thậm chí họ vừa mới ra trường. Có thể nói rằng, đây cũng chính là điểm hạn chế, yếu kém nhất của trí thức Việt Nam hiện nay. Do "mù ngoại ngữ", không ít cán bộ khoa học của tỉnh ta ít có điều kiện để giao tiếp, trao đổi với các đồng nghiệp quốc tế mà gần cận nhất là với các đồng nghiệp thuộc khu vực ASEAN. Do ngôn ngữ bất đồng, chúng ta càng hết sức khó khăn khi triển khai mở cửa, hội nhập để thực hiện chủ trương "đi tắt, đón đầu" . Với thực trạng này, nhìn rộng ra xung quanh chúng ta thấy đội ngũ cán bộ khoa học của các nước phát triển có 2,3 ngoại ngữ là chuyện rất bình thường. Ngay ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, tình hình cũng khá hơn rất nhiều nếu so với tỉnh ta. Như vậy, đã đến lúc chúng ta phải khẩn trương nâng cao khả năng ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ trí thức của Nghệ An, để họ đủ khả năng tiếp thu những thành tựu mới của khoa học công nghệ trong quá trình   CNH, HĐH quê hương, đất nước.
         Nói đến thời đại ngày nay, chúng ta còn phải nói đến sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và tính phổ biến của việc sử dụng công nghệ thông tin trong hoạt động mọi mặt của con người và xã hội loài người. Trong thực tế, nhờ có công nghệ thông tin và cùng với nó là sự thông thạo ngoại ngữ, hiện nay chúng ta hoàn toàn có thể ngồi ở nước mình, địa phương mình mà vẫn trao đổi, thậm chí hoàn thành các luận án khoa học thạc sỹ, tiến sỹ với nước ngoài. Cũng qua mạng INTERNET, chúng ta hoàn toàn có thể thu thập được vô số những thông tin bổ ích mà cần thiết cho công cuộc xây dựng, phát triển đất nước hôm nay. Đáng tiếc là đội ngũ trí thức của Nghệ An hiện nay nói chung vẫn còn có những yếu kém nhất định trong khai thác, truy cập INTERNET, sử dụng các thành tựu của công nghệ thông tin. Kinh nghiệm cho thấy, những hạn chế yếu kém này chính là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm cho chúng ta thường chậm và lạc hậu về thông tin trong quá trình tiến hành CNH, HĐH ở quê hương Nghệ An.
         Như vậy, mặc dù mức độ khác nhau nhưng tất cả những hạn chế vừa nêu trên đã và đang tác động ảnh hưởng xấu đối với sự nghiệp CNH, HĐH của tỉnh nhà. Với đòi hỏi của sự nghiệp CNH, HĐH hiện nay, hơn bao giờ hết, đội ngũ trí thức của Nghệ An cần phải khẩn trương nâng nhanh chất lượng mọi mặt của chính mình. Đương nhiên, chất lượng mọi mặt đó không thể tự nhiên mà nâng lên. Trái lại, đó luôn luôn chỉ có thể là kết quả của một quá trình nỗ lực học tập không mệt mỏi của chính người trong cuộc.
         Điều đáng báo động là trong khi chất lượng đội ngũ đang có những hạn chế yếu kém cần được khẩn trương khắc phục thì ở Nghệ An hiện nay lại đang tồn tại một thực trạng đáng buồn là không khí học tập, ý chí vươn lên chiếm lĩnh đỉnh cao trí tuệ trong một bộ phận của đội ngũ trí thức ở Nghệ An lại không cao. Đó là tình trạng số cán bộ trí thức có tuổi thì do tuổi tác nên ngại phấn đấu vươn lên, họ tự bằng lòng với những gì họ đang có hôm nay; Đó là tình trạng số trẻ tuổi thì sau một thời gian phấn đấu, đến nay ít nhiều có xu hướng tự thỏa mãn, muốn dừng lại để nghỉ ngơi ... Các biểu hiện dừng lại đó lại càng có điều kiện để phát triển khi việc khắc phục những khó khăn khách quan về điều kiện vật chất, về cơ chế chính sách ... của tỉnh không giản đơn và cần có thời gian. Trong thực tế, các biểu hiện dừng lại đó của đội ngũ trí thức đã làm cho họ ngày càng có nguy cơ tụt hậu xa hơn và do đó mà tác động xấu đến công cuộc CNH, HĐH của Nghệ An. Rõ ràng, đã đến lúc chúng ta cần phải có những quyết sách mạnh mẽ để thúc đẩy phong trào học tập của đội ngũ trí thức và nói chung của nhân dân Nghệ An
         Nhân dịp xuân về, bàn về sự học lại nhớ lời dạy của Lê nin. Vâng ! Một lần nữa xin được khẳng định thêm: Học - Học nữa - Học mãi chính là chiếc chìa khóa vạn năng để Nghệ An đẩy nhanh CNH, HĐH ./.

 
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn