Liên kết
 
 
 
 
Đăng nhập
 
Tài khoản :
Mật khẩu :
 
 
 
Thôìng kê
 
 
 
 
Hội thảo khoa học

MỘT VÀI SUY NGHĨ VÀ KINH NGHIỆM VỀ VIỆC GẮN LÝ LUẬN VỚI THỰC TIỄN TRONG GIẢNG DẠY MÔN HỌC QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC TẠI CÁC TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HIỆN NAY

Tác giả : Th.s Nguyễn Khắc Thắng - TP. KH-TT-TL
File đính kèm: Không có

Công tác đào tạo, bồi dưỡng tại các Trường Chính trị (cấp tỉnh) ở nước ta hiện nay là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng góp phần đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước vào cuộc sống một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn. Bởi vì đối tượng học viên ở đây chính là đội ngũ cán bộ, công chức giữ những cương vị trọng yếu trong hệ thống chính trị các cấp ở địa phương (đặc biệt là cấp cơ sở).
Trong những năm vừa qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng tại các Trường Chính trị đóng một vai trò lớn trong việc xây dựng và củng cố đội ngũ, cán bộ công chức các cấp ở địa phương và có những đóng góp quan trọng trong từng bước đi đổi mới của đất nước. Tuy vậy, nhìn chung chất lượng giảng dạy tại các Trường Chính trị tỉnh vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của người học cũng như những đòi hỏi của đất nước, của địa phương, của cơ sở trong quá trình hội nhập và phát triển. Một trong những hạn chế lớn đó chính là nhiều giảng viên chưa gắn được một cách sâu sắc lý luận với thực tiễn trong các bài giảng của mình và vì thế mà cũng chưa trả lời được những câu hỏi bức xúc trước cuộc sống “muôn màu, muôn vẻ” đang đặt ra.hiện nay
Thực tế có lẽ là hầu hết giảng viên giảng dạy chính trị đều hiểu về nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn – một nguyên tắc cơ bản trong nhận thức luận của chủ nghĩa Mác-Lênin. Bất kỳ giảng viên nào cũng ít nhiều trăn trở làm thế nào để các bài giảng của mình có sức thuyết phục, gắn được các nguyên lý, lý thuyết khô khan với thực tiễn sinh động đang biến đổi không ngừng. Tuy nhiên, yêu cầu của việc gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy là như thế nào cũng còn nhiều vấn đề phải bàn. Không ít người nhầm tưởng rằng cứ đưa được nhiều sự kiện, tư liệu thực tế vào bài giảng là nâng được tính thực tiễn. Theo xu hướng này, có giảng viên, sa đà vào các câu chuyện khôi hài, những mảng tiêu cực của xã hội, thậm chí rơi vào “tự nhiên chủ nghĩa” quên đi mục đích, yêu cầu chính của bài giảng. Như vậy, nhận thức và vận dụng như thế nào cho đúng, sát về yêu cầu “gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy” cũng là một vấn đề không hề đơn giản, đòi hỏi cần phải được nghiên cứu, trao đổi hết sức nghiêm túc, thấu đáo.
Nội dung được đặt ra trong hội thảo lần này là khá rộng. Vì vậy, trong phạm vi bài viết của mình tác giả chỉ xin được trao đổi với các đồng chí, đồng nghiệp một số suy nghĩ và kinh nghiệm của bản thân khi tham gia giảng dạy một số chuyên đề thuộc môn học quản lý hành chính nhà nước (trong các chương trình như trung cấp chính trị - hành chính; chương trình trung cấp hành chính chuyên nghiệp; chưong trình Bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước ngạch chuyên viên…)
Quản lý hành chính nhà nước là một trong những môn học đòi hỏi rất cao sự gắn kết giữa lý luận và thực tiễn trong quá trình giảng dạy. Bởi vì, thực tiễn hoạt động quản lý hành chính vô cùng phong phú, đa dạng và có không ít vấn đề phức tạp, nhạy cảm, khó tiếp cận, lý giải bằng lý luận đơn thuần. Đặc biệt nước ta đang trong giai đoạn chuyển đổi, có rất nhiều vấn đề đang được triển khai thực hiện mà chưa có tiền lệ, thậm chí không tránh khỏi những bước đi “mò mẫm” vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Thậm chí, có thể nói còn có nhiều vấn đề mà hệ thống lý luận chuẩn của chúng ta vẫn chưa theo kịp để giải thích được một cách thực sự thấu đáo. Đương thời Mác, Ăngghen, Lênin cũng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đều có chung quan điểm rằng hệ thống lý luận mà họ đã xây dựng không phải là thứ lý luận bất biến, “chết cứng” mà là hệ lý luận mở. Nó đòi hỏi mỗi thế hệ, tuỳ thuộc vào các điều kiện lịch sử cụ thể đều phải không ngừng bổ sung, sáng tạo thêm. Đặc biệt lý luận phải luôn được đối chiếu, kiểm chứng, lý giải bằng chính các hoạt động thực tiễn sinh động.
Cụ thể, tại các chuyên đề thuộc môn học quản lý hành chính nhà nước đang được giảng dạy tại các trường chính trị hiện nay, chúng tôi xin trao đổi một số kinh nghiệm và ý kiến sau đây:
Trong chương trình trung cấp chính trị-hành chính (mới) phần học hành chính chủ yếu tập trung nghiên cứu về chính quyền cơ sở. Trong chuyên đề nói về tổ chức chính quyền cơ sở, giáo trình đã đưa ra nhiều mô hình tổ chức bộ máy chính quyền cơ sở (cả trong và ngoài nước). Tuy nhiên, qua giảng dạy chúng tôi thấy nội dung phần này quá nặng về lý thuyết và có phần trùng lặp với phần học Nhà nước & pháp luật. Trong khi đó, hiện nay thực tiễn tổ chức chính quyền cơ sở ở nước ta đang đặt ra rất nhiều vấn đề mới. Chẳng hạn, Đảng và Nhà nước ta đang cho triển khai thí điểm những phương án tổ chức mới tại cơ sở (cấp xã) như: cử tri bầu trực tiếp chủ tịch UBND, nhất thể hoá chức danh bí thư Đảng uỷ và chủ tịch UBND hay không tổ chức HĐND ở địa bàn các phường (chính quyền cơ sở ở đô thị…). Trên thực tế việc triển khai thí điểm các chủ trương này đang gặp phải nhiều vấn đề vướng mắc, phức tạp, nhạy cảm và tồn tại nhiều quan điểm trái ngược nhau. Vì vậy, khi giảng dạy chuyên đề này, tôi thường sử dụng phương pháp làm việc nhóm để thảo luận về các chủ trương trên. Qua thảo luận, trao đổi học viên không những nắm vững kiến thức hơn mà còn trực tiếp thể hiện được chính kiến của mình đối với những vấn đề đang hết sức “nóng” tại chính quyền cấp cơ sở. Ví dụ như khi cho học viên một lớp biểu quyết nhanh về phương án bầu trực tiếp chủ tịch UBND chúng tôi thấy chỉ có khoảng 53% đồng ý còn 47% còn lại thì không đồng ý. Nhiều lý do được đưa ra trong vấn đề này như trình độ dân trí, ảnh hưởng của văn hoá dòng họ, tính cục bộ địa phương… đã được học viên trao đổi thẳng thắn làm cho không khí buổi học sinh động lên rất nhiều.
Hoặc khi nói về các nguyên tắc trong quản lý hành chính ở nước ta hiện nay có rất nhiều vấn đề rất khó luận giải nếu không đưa ra được những tình huống thực tiễn có tính thuyết phục. Ví dụ như nguyên tắc phân định và kết hợp được giữa chức năng quản lý nhà nước về kinh tế với chức năng quản lý, sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Đây là một trong những vấn đề cốt lõi để hình thành thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta trong quá trình đổi mới. Tuy nhiên, nội hàm của vấn đề này là hết sức phức tạp, khi giảng dạy cho học viên ở trình độ trung cấp giảng viên không thể mổ xe quá sâu về lý luận mà chỉ nên đưa ra những nội dung vừa phải gắn với những sự kiện thực tiễn có tính điển hình như: bản chất, mục đích của việc tiến hành “cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước”? Vì sao phải đổi mới cơ cấu tổ chức của các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ, Sở…) theo hướng quản lý “đa ngành, đa lĩnh vực”? những giải pháp nào để tránh tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” trong quản lý nhà nước. Qua những tình huống đó học viên mới có thể hiểu sâu hơn về các vấn đề lý luận như: Phân biệt chức năng quản lý công với chức năng chủ sở hữu của nhà nước trong chế độ kinh tế XHCN; Mối quan hệ giữa tác động quản lý của nhà nước với sự vận hành của các quy luật cơ bản trong nền kinh tế thị trường cũng như đặc trưng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN mà chúng ta đang xây dựng ..
Đặc biệt trong các chuyên đề về kỹ thuật và nghiệp vụ hành chính, việc sử dụng những bài tập tình huống cụ thể gắn với thực tiễn quản lý nhà nước là rất cần thiết để học viên nắm chắc vấn đề. Chẳng hạn như khi trình bày các quy định về thể thức và thủ tục ban hành văn bản quản lý nhà nước, giảng viên không nên quá chi tiết về lý thuyết (vì giáo trình và các văn bản hướng dẫn đã trình bày rất kỹ) mà nên đưa ra những bài tập tình huống trong đó có những lỗi phổ biến diễn ra trên thực tế về trình bày thể thức cũng như thủ tục ban hành văn bản. Qua các tình huống này, học viên sẽ nhớ lâu hơn và khắc phục được những lỗi này trong thực tế công việc.
Một số chuyên đề khác thì đòi hỏi giảng viên phải được tiếp cận, tham quan mô hình thực tế thì bài giảng mới có sức thuyết phục được. Chẳng hạn như khi đề cập đến các vấn đề như tổ chức công sở hiện đại, ứng dụng CNTT, cải cách hành chính theo mô hình “một cửa”…nếu giảng viên không được đi tham quan, nghiên cứu thực tế thì bài giảng chắc chắn có nhiều hạn chế. Ví dụ như trong đợt đi tập huấn tại Học viên Hành chính quốc gia năm 2004, chúng tôi được giới thiệu về “cấu trúc công sở nhà kính” tại Xingapore. Mặc dù mới chỉ là xem qua Video nhưng cũng đã là một tư liệu hay khi nói về tổ chức công sở hiện đại ở Việt Nam. Trong đợt đi tham quan, học tập kinh nghiệm về ứng dụng M-Office tại một số tỉnh phía nam, chúng tôi được tận mắt chứng kiến những mô hình ứng dụng CNTT rất hiện đại, tiện ích. Do vậy, khi giảng chuyên đề ứng dụng công nghệ thông tin chúng tôi có thêm những tư liệu sinh động để giới thiệu với học viên.
Tóm lại, quản lý hành chính nhà nước là môn học đòi hỏi tính thực tiễn rất cao trong quá trình giảng dạy, đòi hỏi giảng viên phải gắn kết được những vấn đề lý luận có phần “cứng nhắc” với thực tiễn hoạt động quản lý hành chính nhà nước đang diễn ra hết sức sinh động. Tuy nhiên, để thực hiện tốt việc gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy môn học này , theo chúng tôi cần chú ý một số vấn đề sau đây:
Thứ nhất, các sự kiện, tính huống được đưa vào bài giảng phải được cân nhắc chọn lọc kỹ lưỡng. Đảm bảo những sự kiện, tình huống đó phải gắn được với các nội dung lý luận (lý thuyết) cần trình bày. Thực tiễn được đề cập phải có khả năng làm rõ thêm quan điểm lý luận và có thể lý giải bằng lý luận chứ không phải đưa ra để dẫn tới mơ hồ, hoài nghi cho học viên. Thực tiễn mà giảng viên nắm bắt được có thể thông qua hoạt động trực tiếp, nghiên cứu thực tế hoặc qua sách báo, phưong tiện nghe, nhìn khác song khi đưa vào bài giảng phải có tính mục đích. Nếu không có thể rơi vào tình trạng “phản lý luận, phản tuyên truyền” rất nguy hiểm.
Thứ hai, các sự kiện, tình huống, số liệu đưa ra cần phải có nguồn đáng tin cậy. Không võ đoán hoặc trích dẫn những nguồn tư liệu không đảm đảm bảo tính khách quan, chính xác.
Thứ ba, việc đưa ra các sự kiện, tình huống thực tế không nên quá nhấn mạnh vào các khía cạnh tiêu cực, các “mảng tối” của xã hội. Trên thực tế xu hướng phát triển, tiến bộ vẫn là xu hướng chủ đạo trong dòng chảy của xã hội chúng ta hiện nay. Bên cạnh những hiện tượng tiêu cực cũng có không ít “người tốt, việc tốt” đáng ghi nhận. Ở khía cạnh này, người giảng viên cần quán triệt và nhận thức đúng quan điểm “chống” để mà “xây” khi thực hiện nhiệm vụ của mình.
Trên đây là một vài suy nghĩ và kinh nghiệm còn đang “vỡ vạc” của bản thân về vấn đề gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy môn học quản lý hành chính nhà nước tại các Trường Chính trị hiện nay. Rất mong nhận được sự trao đổi, góp ý của các đồng chí, đồng nghiệp trong và ngoài trường. 
Các bài viết khác:
 
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Thư viện trường
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn